ଭାରତରେ ୟୁନିଫର୍ମ ସିଭିଲ୍ କୋଡ୍ ବା UCC କୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ପୁଣିଥରେ ଜୋରଦାର ହୋଇଛି। ବିବାହ, ଛାଡ଼ପତ୍ର, ଉତ୍ତରାଧିକାର, ସମ୍ପତ୍ତି ବଣ୍ଟନ ଓ ଲିଭ୍-ଇନ୍ ସମ୍ପର୍କ ଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଇନଗତ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସମାନ ଆଇନ ଲାଗୁ କରିବା ହେଉଛି UCC ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
ସମର୍ଥକମାନଙ୍କ ମତରେ UCC ଦେଶରେ ଆଇନଗତ ସମାନତା, ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ଓ ନାଗରିକ ଅଧିକାରକୁ ମଜବୁତ କରିପାରିବ। ଅନ୍ୟପଟେ, ବିରୋଧୀମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହାକୁ ଲାଗୁ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଧାର୍ମିକ ସ୍ୱାଧୀନତା, ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରା ଓ ସାମାଜିକ ବିବିଧତାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
UCC କ’ଣ?
ୟୁନିଫର୍ମ ସିଭିଲ୍ କୋଡ୍ ହେଉଛି ଏକ ସମାନ ନାଗରିକ ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ସମୁଦାୟର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ଭାବେ ଲାଗୁ ହେବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ ବିବାହ, ଛାଡ଼ପତ୍ର, ଉତ୍ତରାଧିକାର ଓ ଦତ୍ତକ ଭଳି ବିଷୟ ଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି।
ଭାରତୀୟ ସଂବିଧାନର ଧାରା 44 ରେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟକୁ ଦେଶର ନାଗରିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ସିଭିଲ୍ କୋଡ୍ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ UCC କୁ ନେଇ ପଦକ୍ଷେପ
ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ UCC କୁ ଲାଗୁ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଥିଲା। ଏହାପରେ ଗୁଜରାଟ ଓ ଅସମ ଭଳି ରାଜ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ UCC କୁ ନେଇ ନିଜ ନିଜ ସ୍ତରରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି।
ଗୁଜରାଟରେ UCC ଉପରେ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି କମିଟି ଲୋକମତ, ଆଇନଗତ ମତାମତ ଓ ସାମାଜିକ ପ୍ରଭାବକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ରିପୋର୍ଟ ଦେଇଥିଲା। ଅସମରେ ମଧ୍ୟ ବହୁବିବାହ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଲିଭ୍-ଇନ୍ ସମ୍ପର୍କ ପଞ୍ଜିକରଣ ଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ UCC ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋରଦାର ହୋଇଛି।
UCC ର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ
UCC ଅଧୀନରେ ସାଧାରଣତଃ ନିମ୍ନଲିଖିତ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଆସିପାରେ:
- ବିବାହର ନିବାର୍ୟ ପଞ୍ଜିକରଣ
- ଛାଡ଼ପତ୍ର ପାଇଁ ସମାନ ନିୟମ
- ଉତ୍ତରାଧିକାର ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ବଣ୍ଟନରେ ସମାନ ଅଧିକାର
- ମହିଳା ଓ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଆଇନଗତ ସୁରକ୍ଷା
- ବହୁବିବାହ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
- ଲିଭ୍-ଇନ୍ ସମ୍ପର୍କ ପଞ୍ଜିକରଣ
- ଦତ୍ତକ ଗ୍ରହଣ ଓ ପରିବାରିକ ଆଇନରେ ସମାନତା
ସମର୍ଥକମାନଙ୍କ ମତ
UCC ସମର୍ଥକମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ଦେଶରେ ସମାନ ନାଗରିକ ଆଇନ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ ଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଇନ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ମହିଳାଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ସୀମିତ କରେ। ବିବାହ, ଛାଡ଼ପତ୍ର ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ଅଧିକାରରେ ଏକ ସମାନ ଆଇନ ଥିଲେ ନାଗରିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଇନଗତ ସମାନତା ବଢ଼ିବ।
ବିରୋଧୀମାନଙ୍କ ଚିନ୍ତା
ବିରୋଧୀମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ UCC ଭଳି ବଡ଼ ସୁଧାରକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଲାଗୁ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଭାରତ ଏକ ବହୁଧାର୍ମିକ, ବହୁସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ବିବିଧତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଶ। ତେଣୁ ଧାର୍ମିକ ନେତା, ମହିଳା ସଂଗଠନ, ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞ, ଆଦିବାସୀ ସମୁଦାୟ ଓ ସାମାଜିକ ସଂଗଠନମାନଙ୍କ ସହ ବ୍ୟାପକ ଆଲୋଚନା ପରେ ମାତ୍ର ଏହାକୁ ଲାଗୁ କରିବା ଦରକାର।
ବିଶେଷକରି ଆଦିବାସୀ ସମୁଦାୟମାନଙ୍କ ପରମ୍ପରାଗତ ଆଇନ ଓ ପ୍ରଥାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ରାଜନୈତିକ ଭାବେ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ବିଷୟ
UCC କେବଳ ଆଇନଗତ ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ରାଜନୈତିକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ବିଷୟ। ଏହାକୁ କେହି ସମାନ ଅଧିକାର ଓ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣର ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି କହୁଥିବାବେଳେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଧାର୍ମିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ସାମାଜିକ ବିବିଧତା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ବ୍ୟକ୍ତ କରୁଛନ୍ତି।
ନିଷ୍କର୍ଷ
ୟୁନିଫର୍ମ ସିଭିଲ୍ କୋଡ୍ ଭାରତରେ ଏକ ଦୀର୍ଘଦିନର ସଂବିଧାନିକ ଓ ସାମାଜିକ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ। ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ, ଗୁଜରାଟ ଓ ଅସମ ଭଳି ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପ ପରେ ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚା ଆହୁରି ଗଭୀର ହୋଇଛି।
UCC ର ସଫଳତା କେବଳ ଆଇନ ପାସ୍ ହେବାରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା କିପରି ଲୋକମତ, ସାମାଜିକ ସମ୍ମତି, ମହିଳା ଅଧିକାର, ଧାର୍ମିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାକୁ ସମ୍ମାନ କରି ଲାଗୁ କରାଯାଉଛି—ସେଥିରେ ନିର୍ଭର କରିବ।